Zodra er een kruipende of net lopende bewoner in huis is, ga je met andere ogen naar je balkon kijken. Past er een hoofdje tussen? Kan hij erop klimmen? Waar staat die kruk eigenlijk? Bij balkonhekwerk zijn de regels rond kinderen vrij helder, maar de praktijk kent een aantal valkuilen die niet in een norm staan. In dit artikel lopen we ze langs, van de spijlafstand tot het bankje dat je zonder erbij na te denken tegen het hek zet.

De vrije ruimte tussen de spijlen

De bekendste eis gaat over de opening waar een kind doorheen zou kunnen. Bij vloerafscheidingen op plekken waar kinderen komen, wordt daarom een maximale vrije ruimte van ongeveer tien centimeter aangehouden. Dat getal is niet willekeurig: het is de maat waarbij een hoofdje er niet meer tussen past.

Let goed op het woord vrij. Op een tekening staat vaak de hartafstand tussen de spijlen vermeld, en dat is de vrije ruimte plus de dikte van één spijl. Bij spijlen van zestien millimeter op een hartafstand van honderdtien millimeter is de vrije ruimte vierennegentig millimeter, en dat is precies goed. Reken dat dus even na.

Bij een gebogen of schuin hek zit er nog een addertje onder het gras. Staan de spijlen radiaal, dan is de opening aan de buitenzijde van de bocht groter dan aan de binnenzijde. Meet altijd op de plek waar hij het grootst is, niet op het gemiddelde.

Klimbaarheid: de ladder die je niet ziet

Een hek met verticale spijlen biedt geen houvast om op te klimmen; een hek met horizontale regels wel. Dat klinkt logisch, maar horizontale lijnen zijn juist populair omdat ze modern ogen. Op een balkon van een gezinswoning is dat een keuze die je serieus moet wegen.

Wij hanteren de vuistregel dat er tussen de vloer en ongeveer zestig centimeter hoogte geen enkele opstap mag zitten. Dat is de zone waar een peuter zijn voet in kan zetten. Boven die hoogte is een horizontale regel veel minder problematisch, omdat hij daar niet meer als eerste trede werkt.

Ook een brede onderregel, een uitstekende voetplaat of een decoratieve dwarsstijl kan die functie hebben. Kijk daarom niet naar het type hek maar naar wat er op vijftien tot vijftig centimeter hoogte uitsteekt.

De kier onderaan

Onder een balkonhek zit meestal een kleine kier, zodat regenwater van het balkon weg kan lopen. Die kier is functioneel en hoort er te zijn, maar hij moet wel klein blijven. Een opening van tien tot vijftien millimeter voert prima water af; een opening van acht centimeter is een gat waar speelgoed, en erger, doorheen gaat.

Bij een balkon met afschot loopt die kier bovendien niet overal gelijk. Aan de lage kant kan hij fors groter zijn dan aan de hoge kant. Wie alleen op één plek meet, mist dat. Bij zijmontage speelt het probleem niet, want dan zit het hek tegen de rand en is er onderaan geen doorgang.

Een simpele test: probeer een tennisbal onder het hek door te rollen. Lukt dat, dan is de kier te groot voor een balkon waar kleine kinderen komen.

De hoogte, en wat er nog op de vloer komt

De hoogte van een balkonhek wordt gerekend vanaf de afgewerkte vloer. Dat is de valkuil waar wij het vaakst tegenaan lopen: het hek wordt geplaatst op de kale betonvloer en een jaar later komt er een houten vlonder van zes centimeter overheen. De effectieve hoogte zakt dan met precies die zes centimeter.

Bij oudere flats speelt iets vergelijkbaars. Balkonhekken van vóór de jaren tachtig zijn vaak negentig centimeter of lager, wat destijds gebruikelijk was. Voor een volwassene is dat prima, maar het geeft minder marge dan wat vandaag bij nieuwbouw wordt aangehouden.

Vervang je het hek toch, dan is dat het moment om de hoogte mee te nemen. Wij kijken bij het inmeten standaard naar de vloeropbouw die er straks ligt, juist om die fout te voorkomen.

Wat er op het balkon staat, telt net zo hard

Het beste hek ter wereld helpt niet als er een krukje tegenaan staat. In de praktijk is meubilair de grootste risicofactor op een balkon met jonge kinderen, meer nog dan het hek zelf.

Een paar dingen die vaak over het hoofd worden gezien:

• Losse stoelen, krukjes en opbergkisten binnen een meter van het hek.
• Grote plantenbakken die als opstapje werken.
• Een vlonder of tegelverhoging in een hoek.
• Een balkondoek dat houvast biedt om je aan op te trekken.
• Een deur die vanuit de woonkamer zonder weerstand opengaat.

Zet zwaar en klimbaar meubilair daarom aan de gevelzijde, niet tegen het hek. En overweeg een eenvoudige beveiliging op de balkondeur, zodat een kind niet zonder meekijken naar buiten kan.

Tijdelijke oplossingen en wat ze waard zijn

Voor huurders of voor wie niet meteen het hele hek wil vervangen, bestaan er tussenoplossingen: een fijnmazig veiligheidsnet aan de binnenzijde, of een strook plaat- of gaasmateriaal in het onderste deel van het hek. Dat werkt, mits het goed bevestigd is.

Belangrijk daarbij: bevestig met klembeugels om het profiel, nooit door in het hek te boren. Een gat in een gecoat profiel is een startpunt voor roest, en bij een huurwoning of VvE mag je dat sowieso niet. Houd er ook rekening mee dat een dicht paneel extra wind vangt.

Een net of paneel is een prima overbrugging voor de jaren dat het nodig is. Is het hek zelf toe aan vervanging, dan is het slimmer om de kindveiligheid meteen in het nieuwe ontwerp mee te nemen: verticale spijlen, een kleine onderkier en een hoogte die klopt met de definitieve vloer.

Lees ook:

• Veiligheid Eerst: Wanneer Een Oud Balkonhek Een Risico Wordt
• Wat beïnvloedt de prijs van jouw stalen balkonhekwerk? Factoren en budgettips
• Top 5 materialen voor balkonhekwerk: Voor- en nadelen

Tot slot

Bij kleine kinderen draait het om vier dingen: een vrije spijlruimte van maximaal ongeveer tien centimeter, geen opstap in de onderste zestig centimeter, een kleine onderkier en een hoogte gerekend vanaf de vloer die er straks ligt. En vergeet het meubilair niet, want dat is de trap die je zelf neerzet. Twijfel je over jouw balkon? Wij kijken er graag naar.