Striphekwerk als balustrade: transparant van binnen, gesloten van buiten

Wie een balustrade zoekt die opvalt zonder druk te worden, komt vroeg of laat bij striphekwerk uit. In plaats van ronde of vierkante spijlen bestaat de vulling dan uit platte stalen strippen, meestal op hun kant gezet. Het geeft een stalen balustrade een heel eigen karakter en het speelt bovendien een aardig spel met doorzicht. In dit artikel wat striphekwerk is, waarom het werkt en waar de aandachtspunten zitten.

Balustrade opgebouwd uit stalen strippen

Wat striphekwerk onderscheidt

Een strip is plat staal, bijvoorbeeld veertig bij vijf of vijftig bij zes millimeter. Zet je zo een strip met de smalle kant naar de kijker, dan zie je een dunne lijn. Kijk je er schuin op, dan zie je de volle breedte. Een rij strippen naast elkaar is daardoor vrijwel transparant vanuit de woning en veel geslotener vanaf de straat.

Dat effect is precies waarom veel mensen ervoor kiezen. Vanaf je balkonstoel heb je uitzicht alsof er nauwelijks een hek staat; vanaf het trottoir zien voorbijgangers een gesloten vlak. Je krijgt privacy zonder dat je licht of zicht inlevert.

Constructief is een strip op zijn kant bovendien slim. In de richting waarin de belasting werkt, is hij stijf; in de andere richting slank. Je gebruikt het materiaal dus efficient, wat een fijn ogende balustrade oplevert die toch stevig is.

Verticaal of horizontaal

Verticale strippen zijn de meest voorkomende uitvoering en de veiligste. Ze bieden geen houvast om op te klimmen en voldoen daarmee zonder discussie aan de eisen voor situaties met kinderen.

Horizontale strippen geven een ander, meer eigentijds beeld: brede lijnen die het gebouw volgen. Het bezwaar is klimbaarheid. Een reeks horizontale strippen is voor een kind van vier een ladder, en dat is de reden dat wij deze uitvoering afraden op balkons van gezinswoningen.

Een tussenvorm die wel werkt: horizontale strippen met een zeer kleine tussenruimte, zodat er geen voet in past, of een uitvoering waarbij het onderste deel dicht is en alleen het bovenste deel horizontale lijnen heeft. Dat vraagt maatwerk in het ontwerp, maar het kan.

Striphekwerk als balustrade langs een balkon

Tussenruimte en de regels

Voor de vrije ruimte tussen strippen geldt hetzelfde als voor spijlen: bij situaties waar kinderen kunnen komen, mag een kind er niet doorheen kunnen. In de praktijk houden wij daarom een maximale vrije ruimte van ongeveer tien centimeter aan.

Let bij strippen extra op hoe je die ruimte meet. Doordat de strip smal is in de kijkrichting, lijkt de opening groter dan hij is. Meet altijd de werkelijke vrije ruimte tussen twee strippen, haaks op het vlak.

Bij de bepaling van het aantal strippen zit de balans. Meer strippen betekent meer privacy en een dichter beeld, maar ook meer gewicht, meer laswerk en meer windvang. Wij komen bij balkons meestal uit op strippen met een hart-op-hartafstand van rond de tien tot twaalf centimeter.

Wind: minder open dan het lijkt

Een striphekwerk ziet er open uit maar heeft een groter aanstroomoppervlak dan een spijlenhek met ronde staven. Wind die schuin op de gevel staat, treft de volle breedte van elke strip. Bij hoogbouw of een onbeschutte locatie is dat een factor die meetelt in de constructieve berekening.

Ook interessant: een striphekwerk kan onder bepaalde windrichtingen gaan zingen of trillen, net als de spijlen van een gitaar. Dat gebeurt zelden, maar bij lange strippen zonder tussensteun is het een reëel verschijnsel. Een tussenregel of een iets zwaardere strip lost het op.

Wij houden bij hoge balustrades daarom een tussenregel aan die de strippen halverwege koppelt. Dat verstijft het geheel, voorkomt trillingen en geeft visueel een rustige horizontale lijn.

Detail van een balustrade met platte strippen

Maken en afwerken

Striphekwerk is bewerkelijker dan een standaard spijlenhek. Elke strip moet op maat gezaagd, haaks gesteld en aan boven- en onderregel gelast worden. Bij twaalf strippen per veld en acht velden praat je over bijna tweehonderd lassen die allemaal netjes moeten zijn.

Dat betekent ook aandacht voor vervorming. Al die lassen aan één zijde trekken de regel krom als je niet symmetrisch werkt of niet naderhand richt. Een goede smederij last daarom in een mal en om en om.

Voor de afwerking geldt hetzelfde als voor ander buitenstaal: thermisch verzinken en poedercoaten. Bij strippen is een goede zinkafloop belangrijk, want tussen dicht opeenstaande strippen kan zink blijven hangen. Een verzinkerij die het werk onder de juiste hoek hangt, voorkomt dat.

Voor wie is het de goede keuze?

Striphekwerk past goed bij woningen waar het balkon of het terras aan de straat of aan een gedeelde galerij ligt en waar privacy een wens is. Ook bij dakterrassen in een dichtbebouwde omgeving werkt het, omdat je het zicht van de buren blokkeert zonder je eigen uitzicht kwijt te raken.

Minder logisch is het op een plek waar het uitzicht de hoofdzaak is, bijvoorbeeld aan het water. Daar wil je juist zo min mogelijk materiaal in de kijkrichting, en dan is een dunne spijl of een kabelvulling passender.

Qua prijs zit striphekwerk boven een standaard spijlenhek, vooral door het extra las- en richtwerk. Reken op een meerprijs die in de orde van tien tot twintig procent ligt, afhankelijk van de stripafstand en de afmetingen.

Lees ook:

Tot slot

Striphekwerk geeft een balustrade een eigen gezicht: transparant van binnenuit, gesloten van buitenaf, en met een strakke moderne lijn. Let op de vrije tussenruimte, kies verticaal waar kinderen komen en houd rekening met extra windvang en meer laswerk. Benieuwd hoe het bij jouw balkon staat? Wij laten graag voorbeelden zien.