Een galerij is geen balkon. Het is de enige toegangsweg naar een woning, hij wordt dag en nacht gebruikt door bewoners van alle leeftijden, en er staat vaak een fiets of een plantenbak tegenaan. Wie het hekwerk langs zo n galerij vervangt, heeft daardoor met een heel andere set eisen te maken dan bij een balustrade achter een woning. In dit artikel zetten we op een rij wat er komt kijken bij stalen balustrades langs galerijen, gebaseerd op de projecten die wij in Overijssel, Gelderland en Flevoland uitvoeren.

De galerij blijft in gebruik tijdens het werk

Dit is de belangrijkste randvoorwaarde en tegelijk degene die het vaakst wordt onderschat. Je kunt een galerij niet een week afsluiten, want dan kunnen bewoners hun woning niet bereiken. Alles moet dus in fasen, en op elk moment van de dag moet de doorgang veilig zijn.

In de praktijk werken wij per traject van enkele meters. Het oude hekwerk gaat eruit, er komt direct een tijdelijke afzetting, en aan het eind van de werkdag staat er weer een definitieve of tijdelijke afscheiding die aan de eisen voldoet. Het gevolg is dat de montage langer duurt dan bij een gewone balustrade van dezelfde lengte, en dat zie je terug in de planning en de prijs.

Ook de aanvoer van materiaal vraagt aandacht. Secties moeten via de trap, de lift of een hoogwerker naar boven, en ze mogen de doorgang niet blokkeren. Wij maken de secties daarom bewust in hanteerbare lengtes in plaats van in zo lang mogelijke stukken.

Hoogte en de dertienmetergrens

Bij flats van vier verdiepingen of hoger ligt de bovenste galerij vaak boven de dertien meter. Vanaf die hoogte geldt een minimale afscheiding van 1,20 meter in plaats van één meter. Dat betekent dat het hekwerk op de onderste galerijen lager mag zijn dan op de bovenste.

In de praktijk kiezen opdrachtgevers meestal voor één uitvoering over het hele gebouw. Dat is visueel rustiger en het voorkomt fouten bij de montage. Wel moet het ontwerp dan op de zwaarste situatie worden gedimensioneerd, want een hogere afscheiding vangt grotere krachten op.

Let ook op de bestaande vloerafwerking. Bij galerijrenovaties wordt vaak een nieuwe coating of een gietvloer aangebracht. Wordt het hekwerk gemeten voordat die laag erop zit, dan valt de uiteindelijke hoogte lager uit dan bedoeld.

Wat bewoners eraan hangen

Op een galerij hangen dingen. Plantenbakken, fietsen die tegen het hek staan, een deurmat over de onderregel, soms een waslijn. Een hekwerk dat alleen op papier is ontworpen, houdt daar geen rekening mee.

Wij kijken daarom naar de onderzone. Een dichte plint van enkele centimeters voorkomt dat zand, water en klein afval van de galerij af waaien op de mensen beneden. Een vlakke bovenregel is prettig om iets op te zetten, maar nodigt ook uit tot leunen met het volle gewicht, dus die moet daarop berekend zijn.

Ook privacy speelt mee. Waar de galerij langs een woonkamerraam loopt, wordt vaak gevraagd om een deels dichte vulling. Dat kan met geperforeerde plaat, met matglas of met een dichter spijlpatroon op dat specifieke traject.

Onderhoud en bereikbaarheid op lange termijn

Een galerijhekwerk gaat idealiter dertig jaar mee. Dat lukt alleen als het niet alleen goed wordt gemaakt, maar ook onderhoudbaar blijft. Wij letten daarbij op een paar dingen.

De verankering moet bereikbaar blijven zonder de vloerafwerking open te breken. Bevestigingsmiddelen horen van roestvast materiaal te zijn, want een roestende bout in een gecoate staander laat de coating van binnenuit los. En de secties moeten los te nemen zijn zonder dat het hele traject eraan hangt, zodat een beschadigd deel vervangen kan worden zonder halve galerij te demonteren.

Voor de conservering adviseren wij bij galerijen standaard een duplexsysteem. De belasting is hoog, de bereikbaarheid voor bijwerken is beperkt en het werk kan niet zomaar overgedaan worden.

• Werk in fasen; de galerij blijft altijd begaanbaar.
• Controleer of de dertienmetergrens van toepassing is.
• Meet na de definitieve vloerafwerking, niet ervoor.
• Denk aan een plint tegen wegwaaiend vuil.
• Gebruik roestvaste bevestigingsmiddelen.
• Maak secties afzonderlijk demontabel.

Afstemming met bewoners en beheerder

Bij een galerijproject heb je bijna altijd te maken met een VvE of een woningcorporatie, en met bewoners die tijdelijk overlast ervaren. Duidelijke communicatie scheelt meer gedoe dan welke technische oplossing ook.

Wij leveren daarom vooraf een planning per portiek, met per dag welk traject aan de beurt is en wat dat voor de bewoners betekent. Boorwerk wordt binnen redelijke tijden gedaan, en er wordt niet gewerkt op momenten dat het gebouw grotendeels slaapt.

Ook het proefstuk is nuttig. Eén sectie monteren en die door de beheerder en een paar bewoners laten bekijken, voorkomt discussie achteraf over kleur, hoogte of de dichtheid van de vulling.

Lees ook

• Stalen balustrades voor zakelijke panden
• Balustrades laten maken: een veilige en passende oplossing voor elke situatie
• Stalen balustrade laten plaatsen

Tot slot

Galerijhekwerk vervangen is vooral een organisatievraagstuk waarbij het staalwerk het makkelijke deel is. Met een fasering die de doorgang open houdt, een goede conservering en heldere communicatie naar bewoners verloopt zo n project soepel. Speelt er bij jullie complex een renovatie? Wij denken graag mee over de fasering en maken een voorstel dat past bij het gebouw en het budget.