Op een dakterras ligt onder je voeten een waterdichte laag die het hele gebouw droog houdt. En precies daar moet een balustrade in verankerd worden. Het is de situatie waarin de meeste discussie ontstaat tussen dakdekker, aannemer en hekwerkbouwer. Bij een stalen balustrade op een plat dak zijn er grofweg drie routes, en de keuze bepaalt of je dakgarantie in stand blijft. In dit artikel zetten we ze op een rij.

Waarom doorboren zo gevoelig ligt

Een dakbedekking van bitumen of EPDM is een gesloten systeem. Elke doorboring is een gat in dat systeem, en elk gat moet met een manchet of een kraag opnieuw waterdicht gemaakt worden. Dat kan technisch prima, maar het moet wel door iemand gebeuren die het vak verstaat.

Het probleem in de praktijk is de volgorde en de verantwoordelijkheid. De hekwerkbouwer boort, de dakdekker moet dichten, en als er later lekkage is, wijst iedereen naar de ander. Veel dakdekkers geven daarom geen garantie meer op een dak waar een derde partij doorheen heeft geboord.

Onze regel is daarom simpel: als er door de dakbedekking heen gewerkt wordt, stemmen wij dat vooraf af met de dakdekker en laten wij het afdichten door hem doen, of wij werken met een systeem waar hij mee akkoord gaat. Dat kost een telefoontje en voorkomt jaren gedoe.

Route een: verankeren in de dakrand of opstand

De meest gebruikte oplossing is helemaal niet door het dakvlak boren, maar in de betonnen of gemetselde dakrand. De staanders worden dan aan de zijkant van de opstand bevestigd, boven het niveau van de waterkering. De dakbedekking blijft volledig intact.

Dit heeft nog een tweede voordeel: de balustrade staat buiten het loopvlak, wat ruimte oplevert op het terras. En doordat de bevestiging in de verticale zijde zit, werkt de belasting als afschuiving, wat gunstiger is dan uittrekking.

Voorwaarde is wel dat de opstand of dakrand constructief geschikt is. Een gemetselde borstwering van halfsteens metselwerk zonder verankering is dat vaak niet. Wij controleren dat bij het inmeten, zo nodig met een proefboring.

Route twee: doorboren met een waterdichte doorvoer

Moet het toch door het dakvlak, dan werk je met een systeem dat daarvoor gemaakt is. Er bestaan speciale doorvoeren met een flens die in de dakbedekking wordt ingelast, waarna de staander erin komt. De constructie is dan verankerd in de onderliggende betonvloer en het dak blijft dicht.

Belangrijk is dat de doorvoer boven het waterniveau uitkomt. Een manchet die gelijk met het dakvlak ligt, staat bij een verstopte afvoer of bij een flinke bui onder water, en dan is het slechts een kwestie van tijd. Reken op een opstand van minimaal tien tot vijftien centimeter.

Deze route is duurder dan verankeren in de dakrand, omdat er per staander een detail bij komt. Bij een terras waar de balustrade midden op het dak staat, bijvoorbeeld om een deel af te scheiden, is het wel de enige goede oplossing.

Route drie: een ballastconstructie zonder doorboring

De derde route is een balustrade die helemaal niet vastzit maar op zijn plaats blijft door gewicht. Een stalen frame met voetplaten waarop betontegels of ballastblokken liggen, houdt de constructie stabiel zonder een enkel gat in de dakbedekking.

Dit wordt veel toegepast bij daken waar geen enkele doorboring is toegestaan, bijvoorbeeld bij een nieuw dak met een lange garantie of bij een monumentaal pand. Ook bij tijdelijke situaties, zoals een dakterras dat na een paar jaar weer verdwijnt, is het een verstandige keuze.

Nadelen zijn er ook. Een ballastconstructie is zwaar, en dat gewicht moet het dak wel kunnen dragen. Bovendien vraagt de berekening meer aandacht: het frame moet niet alleen tegen omvallen maar ook tegen schuiven bestand zijn. Bij hoge windbelasting loopt de benodigde ballast snel op.

Waar je in elk geval op moet letten

Ongeacht de gekozen route zijn er een paar punten die bij elk dakterras terugkomen:

• Blijft de afwatering ongehinderd? Een voetplaat mag nooit een afvoer blokkeren.
• Is de isolatielaag drukvast genoeg om puntlasten op te nemen?
• Ligt er een beschermlaag onder voetplaten en ballast, zodat de dakbedekking niet beschadigt?
• Kan er onderhoud aan het dak plaatsvinden zonder de balustrade te demonteren?
• Is de dakdekker op de hoogte en akkoord?

Dat tweede punt wordt vaak vergeten. Onder de dakbedekking ligt isolatie, en niet alle isolatie is berekend op de puntbelasting van een balustradevoet. Bij zachte isolatiematerialen moet er een drukverdeelplaat of een lokaal drukvast blok in.

Afstemmen met de rest van het bouwproces

Bij nieuwbouw of een grote verbouwing is de beste tijd om dit te regelen ruim voordat het dak dicht gaat. Als de aannemer weet waar de staanders komen, kan hij daar drukvaste isolatie of inserts opnemen en is de doorvoer een detail in plaats van een probleem.

Bij een bestaand dakterras is dat luxe die je niet hebt. Dan begint het met opnemen wat er ligt: welke dakbedekking, welke opbouw, hoe oud, en of er nog garantie op zit. Op basis daarvan kiezen wij de route die het minste risico geeft.

En communiceer met je VvE of je verzekeraar als het om een gemeenschappelijk dak gaat. Een dakterras met een balustrade die door de dakbedekking is geschroefd zonder toestemming, is bij lekkage een discussie die je niet wilt voeren.

Lees ook:

• Stalen balustrade voor je dakterras
• Stalen Hekwerk Rond een Dakterras in Zwolle
• Binnen of Buiten? Waar Stalen Balustrades het Beste Tot Hun Recht Komen

Tot slot

Op een dakterras is de balustrade net zo goed een dakdetail als een hekwerk. Verankeren in de dakrand blijft de veiligste route, een gecertificeerde doorvoer is de nette oplossing als het door het dakvlak moet, en ballast is er voor daken waar geen gat in mag. Overleg altijd vooraf met je dakdekker. Wij denken graag mee over wat bij jouw dak past.