In de winter komt er weinig meer op je balkon dan af en toe een volle vuilniszak en een keer de kerstboom. Toch is dit het seizoen waarin de meeste schade aan balkonhekwerk ontstaat: niet door één storm, maar door maandenlang vocht, vorst en dooizout. In dit artikel wat de winter met een stalen balkonhek doet en welke kleine handelingen het meeste opleveren.

Niet de kou maar de natte tijd doet het werk

Staal roest niet door kou. Het roest door de tijd die het nat blijft. En dat is precies wat de Nederlandse winter zo ongunstig maakt: lage temperaturen, weinig zon en hoge luchtvochtigheid zorgen dat een hek na een bui pas de volgende dag droog is, in plaats van binnen een uur zoals in juni.

Dat betekent dat een hek in november tot maart veel meer corrosietijd opbouwt dan in de rest van het jaar bij elkaar. Bij goed verzinkt en gecoat staal merk je daar niets van, maar bij een hek waar de coating al beschadigd is, gaat het in deze maanden hard.

Zit er een kras, een boorgat of een plek waar iets tegenaan heeft gestaan, dan is het najaar het moment om die bij te werken. Een klein potje reparatielak of zinkspray voorkomt dat je in maart een roestplek van tien centimeter hebt.

Waar water in de winter blijft staan

De plekken die problemen geven, zijn niet de plekken die je ziet. Regen spoelt de bovenzijde van een hek juist schoon; het is de onderkant en de binnenkant waar vocht zich verzamelt en niet weg kan.

Loop deze plekken eens na op een droge winterdag:

• Onder de voetplaten, waar een randje water kan blijven staan.
• De bovenkant van kokerprofielen: zijn die netjes afgedicht?
• Afwateringsgaatjes aan de onderzijde, die dichtgeslibd kunnen zijn met blad.
• De onderste centimeters van de spijlen, waar bladeren tegenaan waaien.
• De aansluiting op de gevel, waar vaak een kitnaad zit.

Een dichtgeslibd afwateringsgaatje is de klassieker. Een koker die niet leeg kan lopen, staat de hele winter vol water. Bij vorst zet dat water uit en dat kan een profiel van binnenuit opendrukken. Even doorprikken met een dun stokje kost een minuut.

Dooizout: de sluipmoordenaar

Op een galerij of gedeelde buitenruimte wordt in de winter gestrooid, en dat is begrijpelijk. Maar chloride is de meest agressieve stof waar een stalen hek in een woonomgeving mee te maken krijgt. Het tast de beschermende laag lokaal aan en veroorzaakt putvormige corrosie die van buiten nauwelijks zichtbaar is.

Bovendien werkt zout ook op het beton waarin het hek verankerd is. Chloride dat via een boorgat of een scheurtje bij de wapening komt, is een van de oorzaken van betonrot in oudere galerijflats. Het hek en de ondergrond lijden er dus allebei onder.

Wat helpt: strooi met mate en spoel in het voorjaar goed na. Voor VvE-complexen adviseren wij zoutarme strooimiddelen op basis van magnesium of formiaat op galerijen waar hekwerk direct aan grenst. Iets duurder per kilo, aanzienlijk goedkoper over vijftien jaar.

Sneeuw, ijs en de belasting van het hek

Sneeuw op zich weegt weinig, maar natte sneeuw die zich ophoopt tegen een dichte vulling telt aan. Bij een glazen of dichtgeplaat hek van vier meter kan een pak natte sneeuw tegen de onderrand zo tientallen kilo’s betekenen, en die kracht komt op de bevestiging.

Bij een open spijlenhek speelt dat niet: sneeuw waait er gewoon doorheen. Het is een van de minder genoemde voordelen van een open vulling, samen met de lagere windbelasting.

Heb je een balkondoek of windscherm aan het hek hangen, haal dat er in de winter dan af. Een doek dat volloopt met natte sneeuw of dat bevriest en stijf wordt, zet krachten op het hek waar het niet voor is ontworpen. Bovendien gaat het doek zelf langer mee als het de winter binnen doorbrengt.

Gladheid op het balkon zelf

Een punt dat weinig met het hek te maken heeft maar er wel bij hoort: een balkonvloer wordt spekglad bij vorst, zeker als er tegels of een gladde coating op ligt. Juist op een balkon, waar de rand dichtbij is, is dat gevaarlijk.

Een houten vlonder of een rubberen tegel geeft meer grip dan gladde tegels, maar houd er rekening mee dat elke vloerverhoging de effectieve hoogte van je hek verlaagt. Zes centimeter vlonder betekent zes centimeter minder hek, en dat is precies de marge die je bij gladheid wilt houden.

Ruim ook blad en mos weg voordat het gaat vriezen. Een laagje nat blad onder een dun ijslaagje is een van de gladste combinaties die er bestaat, en het houdt bovendien vocht vast tegen je hekwerk aan.

Het beste moment voor onderhoud

Wij adviseren twee vaste momenten. In het najaar, vóór de eerste vorst: afwateringsgaten vrijmaken, blad weghalen, beschadigingen bijwerken en doeken eraf. In het voorjaar, na de laatste strooiweek: het hele hek afspoelen met schoon water om zouten en vuil te verwijderen.

Dat afspoelen is de meest onderschatte handeling die er is. Geen middelen, geen hogedruk, gewoon een tuinslang en een zachte borstel. Het verwijdert precies de laag die vocht vasthoudt, en het verlengt de levensduur van de coating merkbaar.

Zie je in het voorjaar plekken waar de coating open ligt of waar bruine strepen onder een voetplaat vandaan komen, laat er dan naar kijken voordat de volgende winter begint. Bijwerken kost weinig; een veld vervangen is een ander verhaal.

Lees ook:

• Balkonhekwerk Schoonmaken: Zo Houd Je Jouw Hekwerk Mooi en Veilig
• Onderhoudstips voor Je Nieuwe Balkonhek: Zo Gaat Het Jarenlang Mee
• Onderhoudsvriendelijk balkonhekwerk: Genieten zonder zorgen, jaar na jaar

Tot slot

De winter beschadigt een balkonhek niet met één klap maar met vijf maanden vocht, zout en blad. Houd afwateringsgaten vrij, werk beschadigingen bij vóór de vorst, haal doeken eraf en spoel in het voorjaar alles af met schoon water. Twijfel je of jouw hek de winter goed doorkomt? Wij kijken er graag even naar.