Staal is sterk, slank en onderhoudsarm, maar het is ook koud onder de hand. Wie de degelijkheid van een stalen constructie wil combineren met de warmte van hout, kiest voor een stalen leuning met een houten handregel. Het is een van de mooiste combinaties die we maken, en tegelijk een waar de details bepalen of het klopt.
Waarom die combinatie werkt
De verdeling is logisch: het staal draagt, het hout is wat je aanraakt. De beugels, de staanders en de constructie blijven slank en kaarsrecht, terwijl de bovenzijde warm aanvoelt en past bij een houten trap, een houten vloer of een landelijk interieur.
Bijkomend voordeel is de temperatuur. Een stalen leuning in een onverwarmd trappenhuis of buiten voelt in de winter koud aan; een houten handregel niet. Voor een leuning die je dagelijks tientallen keren vastpakt, is dat een merkbaar verschil.
Houtsoort en afwerking
Voor binnen worden vaak eiken, essen of beuken gebruikt. Eiken is hard, mooi van tekening en verkleurt prachtig; essen is lichter en veerkrachtiger; beuken is glad en egaal maar minder vormvast bij wisselende luchtvochtigheid.
De afwerking bepaalt hoe het voelt. Een geoliede handregel is zacht en warm maar vraagt om de paar jaar een beurt; een gelakte handregel is onderhoudsarmer maar voelt gladder en kan bij intensief gebruik slijtplekken krijgen. Voor een leuning die veel wordt gebruikt, adviseren we olie met een onderhoudsbeurt wanneer het hout dof wordt.
- eiken, essen of beuken voor binnen; hardhout voor buiten
- geolied: warm en herstelbaar, om de paar jaar bijwerken
- gelakt: onderhoudsarm, maar slijtplekken zijn lastiger te herstellen
- bevestiging van onderaf, zodat er geen schroeven in de greep zitten
- houd rekening met werken van het hout bij lange stukken
- buiten: alleen duurzame houtsoorten en een goede afwatering
Bevestiging: van onderaf
Dit is het detail dat het meeste uitmaakt. Een houten handregel hoort van onderaf door het staal heen te worden vastgezet, zodat er aan de bovenzijde geen schroefkoppen of pluggen zichtbaar zijn. Je hand glijdt dan over een volledig gladde regel.
Wij maken daarvoor voorboringen in het stalen profiel voordat het wordt gecoat, zodat er geen kaal staal ontstaat bij het monteren. Het hout wordt daarna op locatie ingepast en vastgezet, nadat de leuning waterpas hangt.
Het hout werkt, het staal niet
Een punt waar je bij lange stukken rekening mee moet houden: hout zet uit en krimpt met de luchtvochtigheid, staal nauwelijks. Bij een handregel van vijf meter kan dat over een jaar enkele millimeters verschil opleveren.
Daarom worden de bevestigingsgaten in het staal iets ruimer gemaakt dan de schroef, zodat het hout kan bewegen zonder te scheuren. En bij zeer lange stukken maken we bewust een naad op een logische plek, bijvoorbeeld bij een bocht of een beugel, in plaats van het hout te laten forceren.
Buiten: alleen met de juiste houtsoort
Een houten handregel buiten kan prachtig zijn, maar vraagt om een duurzame houtsoort en om een detaillering waarbij water eraf loopt in plaats van erop blijft staan. Een licht bolle bovenzijde en een druiprand aan de onderkant maken daarbij veel verschil.
Houd er rekening mee dat hout buiten vergrijst als je het niet behandelt. Sommige mensen vinden dat juist mooi; wie de oorspronkelijke kleur wil houden, moet rekenen op een onderhoudsbeurt om de een tot twee jaar.
Bijwerken en vervangen
Een mooie eigenschap van deze combinatie: het hout is het slijtdeel en het staal niet. Raakt de handregel na vijftien jaar versleten of beschadigd, dan haal je hem eraf en zet je een nieuwe op dezelfde constructie. Het stalen frame gaat gewoon door.
Wij maken stalen leuningwerk met houten handregel volledig op maat, inclusief de bochten en de aansluitingen, en leveren en plaatsen het in Overijssel, Gelderland en Flevoland.
De vorm van de handregel
Waar een stalen buis rond of vierkant is, kan een houten handregel elk profiel krijgen. Dat is meteen de grootste winst van deze combinatie: je kunt de bovenzijde precies vormen naar hoe een hand hem vastpakt. Een licht afgeplatte bovenkant met afgeronde zijkanten ligt voor de meeste mensen prettiger dan een volledig ronde stok.
Gangbare maten zijn ongeveer 40 bij 40 tot 50 bij 40 millimeter, met ruim afgeronde hoeken. Breder dan 60 millimeter wordt lastig te omvatten; smaller dan 35 voelt schraal. Bij een leuning die vooral als steun dient, en niet als valbeveiliging, mag de regel iets forser zijn omdat je hem stevig vastpakt in plaats van eroverheen glijdt.
Laat bij het ontwerp ook de uiteinden meetekenen. Een houten handregel die recht wordt afgezaagd, toont kopshout dat vocht opneemt en donker verkleurt. Een afgerond of licht teruggezet uiteinde ziet er beter uit, blijft mooier en haakt bovendien niet achter een mouw of een tas.