Een plat of licht hellend dak van drie bij drie meter is een prachtige kans die meestal onbenut blijft. Met een sedumpakket erop wordt hetzelfde fietsenhok ineens een stukje groen dat water vasthoudt, in de zomer koelt, geluid dempt en er vanuit de woonkamer een stuk vriendelijker uitziet dan een plaat staal.
Wat is een sedumdak eigenlijk?
Een extensief groendak bestaat uit een aantal lagen: een waterkerende laag op de dakplaat, daarboven een wortelwerende folie, een drainage- en waterbufferlaag, een filtervlies en tot slot een dun substraat met sedumplanten. Het geheel is meestal vier tot acht centimeter dik.
Sedum, oftewel vetkruid, is gekozen omdat het extreem weinig nodig heeft: weinig substraat, weinig water en geen bemesting van betekenis. Het kan lange droge periodes overbruggen door water in de bladeren op te slaan, en het herstelt snel zodra het weer regent.
De constructie moet erop berekend zijn
Dit is het belangrijkste punt. Een verzadigd extensief sedumpakket weegt zestig tot honderd kilo per vierkante meter. Op een dak van negen vierkante meter is dat al snel zevenhonderd kilo, en daar komt de sneeuwbelasting in de winter nog bovenop.
Dat betekent zwaardere kokerprofielen, een kortere overspanning of een extra tussensteun, en een steviger verankering. Bij een stalen constructie is dat geen enkel probleem, mits je het vóór de productie weet. Een bestaand dak achteraf verzwaren is vrijwel niet te doen.
- verzadigd sedumpakket: 60 tot 100 kilo per vierkante meter
- zwaardere profielen en een steviger verankering nodig
- randopsluiting zodat substraat niet van het dak spoelt
- een afvoer blijft nodig voor de overtollige neerslag
- onderhoud: twee keer per jaar wieden, in droge zomers water geven
Wat het oplevert
Waterberging is het meest concrete voordeel. Een sedumdak houdt een aanzienlijk deel van een gemiddelde bui vast en geeft dat langzaam weer af door verdamping. Voor het riool betekent dat een afgevlakte piek, en sommige gemeenten geven daar subsidie op. Vraag dat na; de regeling verschilt sterk per gemeente.
Daarnaast koelt een groendak. Een zwart stalen dak wordt in de zomerzon makkelijk zestig graden; onder een sedumpakket blijft dat tientallen graden lager. In een stalling zonder ventilatie merk je dat direct, en op een dakterras of binnenplaats scheelt het in de beleving van de hele ruimte.
Geluid en biodiversiteit
Het geluidsverschil is het meest verrassende effect. Regen op een stalen dakplaat is hoorbaar tot in huis; regen op een sedumdak hoor je niet. Voor een stalling die tegen een slaapkamerraam of een terras aan staat, kan dat alleen al de reden zijn om ervoor te kiezen.
Voor insecten is een bloeiend sedumdak in juni bovendien een van de weinige voedselbronnen in een verharde omgeving. Wie het interessanter wil maken, kan het pakket aanvullen met kruiden als tijm, marjolein en oregano, mits het substraat iets dikker is. Dat maakt het dak wel zwaarder en wat onderhoudsgevoeliger.
Onderhoud: minder dan je denkt
Twee keer per jaar even kijken is genoeg. In het voorjaar en het najaar trek je berkjes, distels en grassen weg die tussen het sedum zijn opgekomen, en controleer je of de afvoer niet dichtgeslibd is. In een uitzonderlijk droge zomer kan een keer water geven geen kwaad, maar noodzakelijk is het zelden.
Wat wel belangrijk is: een goede randopsluiting rondom het dak, zodat het substraat er bij een stortbui niet af spoelt, en een grindstrook langs de afvoer zodat die niet verstopt raakt met substraatdeeltjes.
Combineren met glas of polycarbonaat
Een sedumdak is ondoorzichtig, en dat maakt de stalling eronder donkerder. Een mooie oplossing is een combinatie: het grootste deel van het dak groen, en een strook polycarbonaat of glas boven de opening. Je houdt de voordelen van het groendak en hebt toch daglicht binnen.
Wij rekenen de constructie door op het gekozen dakpakket en werken de randen en de afvoer zo af dat je er jarenlang geen omkijken naar hebt. Wij maken stalen fietsenhokken op maat, met of zonder groendak, en leveren en plaatsen in Overijssel, Gelderland en Flevoland.
Sedum en zonnepanelen op hetzelfde dak
Een combinatie die de laatste jaren populair is: sedum onder, zonnepanelen erboven op lage opstanden. Dat werkt beter dan je zou denken. De beplanting koelt de lucht rond de panelen, en koelere panelen leveren meetbaar meer op dan panelen op een zwart dak dat in de zomer tegen de zestig graden loopt.
Wel stapelt hier de belasting: het sedumpakket, het gewicht van de panelen en de ballast die de opstanden op hun plek houdt. Bij een fietsenhok van een paar bij een paar meter is dat prima te construeren, maar het moet wel vooraf worden doorgerekend. Zet de wens dus meteen op tafel, ook als je de panelen pas over een paar jaar wilt plaatsen.
Houd daarbij rekening met bereikbaarheid: onder en tussen de panelen moet je nog kunnen wieden en de afvoer kunnen controleren. Een strook vrij dak rondom en tussen de rijen panelen maakt dat onderhoud mogelijk zonder dat je over de installatie hoeft te klimmen.