Spijlen en glas zijn de bekendste vullingen, maar er is een derde categorie die in Nederland steeds vaker opduikt: geperforeerde plaat en strekmetaal. Bij een stalen balustrade geeft zo een vlakvulling een heel ander karakter dan een rij spijlen, en het lost bovendien een aantal praktische problemen op. In dit artikel wat de mogelijkheden zijn en waar je op moet letten.

Wat is het verschil tussen de twee?

Geperforeerde plaat is een vlakke stalen plaat waar volgens een vast patroon gaten in zijn gestanst. Ronde gaten in een verspringend raster is de bekendste variant, maar er zijn ook vierkante, langwerpige en decoratieve patronen mogelijk. De plaat blijft vlak en strak.

Strekmetaal ontstaat anders: de plaat wordt ingesneden en vervolgens uit elkaar getrokken, waardoor ruitvormige openingen ontstaan. Het materiaal krijgt daarmee een zekere diepte en een richting. Strekmetaal is meestal lichter dan geperforeerde plaat met dezelfde open oppervlakte, omdat er geen materiaal verloren gaat bij het stansen.

Voor een balustrade betekent dat het volgende: perforatieplaat oogt egaler en industrieel-strak, strekmetaal oogt ruwer en heeft afhankelijk van de kijkhoek meer of minder doorzicht. Dat laatste is soms precies het gewenste effect.

Doorzicht en privacy in een

Het aardige aan beide materialen is dat ze doorzicht en beslotenheid combineren. Van binnenuit, dicht bij de balustrade, kijk je er redelijk goed doorheen. Van buitenaf en van veraf lijkt het vlak veel dichter, omdat je onder een schuine hoek kijkt en de openingen optisch dichtlopen.

Voor een balkon aan de straatkant is dat aantrekkelijk. Je zit niet in het zicht van voorbijgangers, maar je hebt zelf wel uitzicht en daglicht. Bij glas heb je uitzicht maar geen privacy; bij een dichte plaat heb je privacy maar zit je in een bak.

Het percentage open oppervlak bepaalt het effect. Rond de veertig tot vijftig procent open geeft veel doorzicht en weinig privacy; twintig tot dertig procent is de zone waar de meeste mensen op uitkomen. Vraag altijd om een monster van minstens A4-formaat en houd dat op de daadwerkelijke afstand.

Wind: een dicht vlak is een dicht vlak

Hier zit het belangrijkste constructieve aandachtspunt. Een vulling met dertig procent openingen laat weliswaar wind door, maar lang niet zoveel als een spijlenhek. De windbelasting op de staanders en de ankers ligt daardoor dichter bij die van glas dan bij die van spijlen.

Bij een balkon op de begane grond of eerste verdieping is dat geen probleem. Bij hoogbouw of een onbeschutte locatie in de polder wel. Wij rekenen de belasting daar dan ook door, met het werkelijke open percentage van het gekozen patroon als uitgangspunt.

Vergeet daarbij het eigen gewicht niet. Een stalen plaat van twee millimeter met perforatie weegt al snel twaalf tot vijftien kilo per vierkante meter. Over een balkon van vier meter praat je over tientallen kilo’s extra ten opzichte van spijlen, en dat komt bovenop de belasting van de bevestiging.

Vulling in een frame, niet los

Plaatmateriaal hoort altijd in een omkaderend frame te zitten. Een losse plaat die alleen boven en onder is vastgezet, gaat klapperen in de wind en scheurt op termijn bij de bevestigingspunten. Wij lassen daarom een rondgaand frame van kokerprofiel en zetten de plaat daarin.

Bij geperforeerde plaat kiezen wij vaak voor een omgezette rand: de plaat wordt aan alle zijden een centimeter of twee omgekant, wat de stijfheid enorm vergroot zonder extra materiaal. Bij strekmetaal is een omgezette rand lastiger; daar werken wij met een opgelast randprofiel.

Let ook op de bevestiging van het paneel in het frame. Zichtbare schroeven horen bij een industriële look, maar zijn een risico voor corrosie als ze niet roestvast zijn. Een ingeklemd of ingelast paneel is netter en onderhoudsvriendelijker.

Veiligheid bij kinderen

Een belangrijke reden om voor plaatvulling te kiezen is klimbaarheid. Waar horizontale spijlen een ladder vormen, biedt geperforeerde plaat geen enkel houvast. Voor een balkon met jonge kinderen is dat een reëel voordeel boven een horizontale lijnvulling.

Bij strekmetaal ligt dat iets genuanceerder. De ruiten zijn klein genoeg om er geen voet in te zetten, maar de ribbels geven wel een minimaal profiel. In de praktijk is klimmen niet aan de orde, maar controleer bij een fijn patroon wel of vingers er niet in kunnen blijven haken.

De openingen moeten hoe dan ook zo klein zijn dat een kind er niet doorheen kan of erin kan blijven steken. Bij gangbare perforatiepatronen met gaten van vijf tot twintig millimeter is dat ruimschoots in orde.

Conservering en onderhoud

Beide materialen worden net als de rest van de balustrade thermisch verzinkt en gepoedercoat. Bij perforatieplaat vraagt dat aandacht: het zink moet door alle gaten kunnen weglopen, anders krijg je zinkdruppels aan de onderrand. Een goede verzinkerij hangt het paneel daarom onder een hoek.

Bij het coaten geldt hetzelfde: de randen van elk gaatje moeten meegecoat worden. Dat lukt met poeder goed, maar het is een reden om niet voor de goedkoopste coater te kiezen. Een paneel met duizenden gaten heeft aanzienlijk meer randlengte dan een vlakke plaat.

Voor het onderhoud is een halfopen vlak iets bewerkelijker dan spijlen: vuil en blad blijven in de openingen hangen. Een keer per jaar afspoelen met een tuinslang is voldoende, en juist door de openingen loopt het water er goed doorheen.

Lees ook:

• Waarom Stalen Balustrades de Ideale Oplossing Zijn voor Gezinnen met Kinderen
• Binnen of Buiten? Waar Stalen Balustrades het Beste Tot Hun Recht Komen
• Waarom kiezen voor een stalen balustrade? De voordelen op een rij

Tot slot

Geperforeerde plaat en strekmetaal geven een balustrade een eigen karakter en combineren privacy met daglicht en uitzicht. Houd rekening met de hogere windbelasting, zorg voor een stevig frame en kies een verzinkerij die weet hoe je een geperforeerd paneel hangt. Benieuwd hoe het bij jouw balkon uitpakt? Wij laten graag monsters zien.