Het klinkt tegenstrijdig, maar de droogste fietsenstalling is niet de meest gesloten. Een hok dat volledig dicht is, houdt weliswaar regen buiten, maar ook vocht binnen. En vocht dat niet weg kan, gaat zitten waar je het niet wilt: op kettingen, in remkabels en op schroefdraad. Wie een fietsenhok laat maken, doet er goed aan ventilatie net zo serieus te nemen als het dak.
Waar komt dat vocht vandaan?
Drie bronnen. Ten eerste de fietsen zelf: vijf natte fietsen brengen samen makkelijk een liter water mee naar binnen. Ten tweede de bodem, zeker als de stalling direct op zand of aarde staat. En ten derde de lucht zelf, die in ons klimaat het grootste deel van het jaar een hoge relatieve luchtvochtigheid heeft.
In een geventileerde ruimte wordt die vochtige lucht langzaam vervangen door buitenlucht en drogen de fietsen binnen een dag. In een dichte ruimte blijft de lucht verzadigd en droogt er niets, ook niet na een week. Dat is het verschil tussen een fiets die vijftien jaar meegaat en een fiets met een roestige ketting na twee winters.
Condens onder een stalen dak
Er is nog een tweede mechanisme dat vaak over het hoofd wordt gezien: condensvorming aan de onderzijde van het dak. Een dunne stalen dakplaat koelt ’s nachts sneller af dan de lucht eronder. Zodra het oppervlak onder het dauwpunt komt, slaat vocht neer op de onderkant van de plaat. Bij zonsopgang druppelt dat op je zadel.
De oplossing is een anticondensvlies aan de onderzijde van de dakplaat: een vezelachtige laag die het vocht opneemt en het overdag weer laat verdampen. Het kost weinig, is onzichtbaar en lost het probleem in één keer op. Bij polycarbonaat en glas speelt het minder, omdat die materialen minder snel afkoelen.
- ventilatiestrook van ongeveer vijf centimeter onder de dakrand
- enkele centimeters vrije ruimte onderaan de wandvulling
- anticondensvlies onder een stalen dak
- een verharde ondergrond in plaats van kale grond
- fijnmazig gaas achter de ventilatieopeningen tegen ongedierte
Hoeveel ventilatie is genoeg?
Je hebt geen ventilatoren of roosters nodig. Een doorlopende open strook van vier tot vijf centimeter onder de dakrand, gecombineerd met een paar centimeter vrije ruimte onderaan de wanden, geeft een langzame maar constante luchtstroom. Warme, vochtige lucht stijgt en verlaat de ruimte bovenlangs; drogere lucht komt onderlangs binnen.
Dat principe werkt het hele jaar door, zonder dat je er iets voor hoeft te doen en zonder dat je merkbaar beschutting inlevert. Regen die van bovenaf komt, wordt nog steeds tegengehouden; alleen bij extreme slagregen van opzij kan er iets naar binnen waaien, en daarvoor is een zijschot de oplossing, niet een dichte wand.
De ondergrond telt mee
Een stalling die rechtstreeks op zand of aarde staat, krijgt permanent vocht van onderaf. In de zomer merk je dat nauwelijks, in de winter betekent het dat de vloer nooit droog is. Een verharding van tegels, stelconplaten of beton breekt die vochttoevoer en maakt de stalling meteen prettiger in gebruik.
Ligt er een verharding, zorg dan wel voor een licht afschot naar buiten, zodat water dat met de fietsen mee naar binnen komt er ook weer uit kan. Een vlakke vloer met een opstaande rand wordt een badje.
Ongedierte buiten houden
Het enige nadeel van ventilatieopeningen is dat er ook andere dingen doorheen kunnen. Muizen hebben aan een centimeter genoeg en marters zijn verrassend behendig. Een fijnmazig gaas achter de opening lost dat op zonder de luchtstroom noemenswaardig te belemmeren.
Bij stallingen waar ook voer, tuinafval of kliko’s in staan, is dat extra belangrijk. Wij werken de ventilatiestroken standaard af met gaas als de stalling afsluitbaar wordt uitgevoerd.
Kortom: beschut, niet luchtdicht
De beste stalling is er een die van boven en van de windzijde volledig dicht is, en aan de overige zijden juist bewust een beetje open. Dan blijven de fietsen droog, droogt wat nat naar binnen komt vanzelf op, en blijft de coating op zowel de constructie als de fietsen in goede staat.
Wij nemen ventilatie standaard mee in het ontwerp van onze stalen fietsenhokken en leggen bij de opname uit welke uitvoering bij jouw plek past. We leveren en plaatsen in Overijssel, Gelderland en Flevoland.
Ventilatie bij een stalling met laadpunten
Zodra er elektrische fietsen in de stalling worden geladen, verandert ventilatie van comfort in veiligheid. Lithiumaccu’s produceren bij normaal gebruik nauwelijks warmte, maar bij een defect of bij een beschadigde accu kan dat snel oplopen. Een geventileerde ruimte voert die warmte af en verdunt eventuele gassen; een luchtdichte kast doet het omgekeerde.
Praktisch betekent dat: laad in een geventileerde stalling, houd afstand tussen de laadpunten, en gebruik geen dichte, afgesloten kast waarin meerdere accu’s tegelijk laden. Bij grotere aantallen, bijvoorbeeld bij een bedrijf of een school, is overleg met de verzekeraar of de arbocoördinator verstandig; die stellen soms concrete eisen aan ventilatie en onderlinge afstand.
Voor een particuliere stalling met één of twee laadpunten volstaat de gewone ventilatiestrook ruimschoots. Houd de lader vrij van stof en vocht in een spatwaterdichte kast, en zorg dat de kabel niet over de vloer ligt waar hij nat kan worden of waar je erover struikelt.